HOLLANDA’DA ÜNİVERSİTE EĞİTİMİ

Yurtdışında üniversite eğitimi almanın oldukça popüler olduğu günümüz koşullarında özellikle Hollanda Türk öğrencilerin dikkatini çekmektedir. Lisans eğitimini Hollanda’da almak isteyen öğrencilerin sebeplerini şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Anadili İngilizce olmadığı halde İngilizce eğitim vermeye başlayan ilk Avrupa ülkesidir. 2100’den fazla program tamamen İngilizce dilinde verilmektedir.
  • Dünyadaki en yüksek İngilizce konuşma oranlarına sahiptir. Hollandalıların %94‘ü akıcı bir şekilde İngilizce konuşabilmektedir.
  • Halkın %22‘sini farklı milletler oluşturmaktadır, kültür çeşitliliğinin oldukça fazla olduğu ülkede yabancı öğrenci olmak oldukça avantajlı bir durumdur.
  • 2016-17 eğitim öğretim yılında Hollanda üniversitelerinde 164 farklı milletten 112.000’in üzerinde yabancı öğrenci eğitim almıştır*. Yani ülkede geçtiğimiz yıl her 10 üniversite öğrencisinden 1’i yabancı öğrenci kapsamındaydı.
  • 13 üniversitesi dünyadaki en iyi 200 üniversite arasında yer alıyor**.
  • İngilizce eğitim veren diğer ülkelere göre eğitim ücretlerinin daha düşük oluşu Hollanda’nın tercih edilme sebeplerinden yalnızca biri.
  • Hollanda’da eğitim öğrenci odaklı olarak uygulanıyor, bu da öğrencilerin çözüm odaklı ve çok yönlü düşünebilen bireyler olarak eğitimlerini tamamlamalarına fırsat veriyor.
  • Eğitim alırken haftada 10 saate kadar çalışma iznine sahip olabiliyorsunuz. Yaz aylarında ise bu izni tam zamanlı olarak kullanabiliyorsunuz.
  • Hollanda hükümeti öğrencilere mezuniyetlerinin ardından 1 yıllık süreyle iş aramak için ülkede kalma izni

* Nuffic verilerine göre

** Times Higher Education 2018 World University Rankings Verilerine Göre

Hollanda’da Eğitim Sistemi

Dünyanın en kaliteli eğimlerinden birinin verildiği ülke olan Hollanda’da zorunlu eğitim 12 yıldır. Meslek ve bölüm ayrışmaları ortaöğretimden itibaren başlar. Öğrenciler CITO adı verilen bir sınav ve okullarındaki öğretmenlerinin yönlendirmeleri sonucu ortaokul sonrası gidecekleri okullara karar verirler.

Lise eğitimi VMBO, HAVO ve VWO olarak üçe ayrılır.

VMBO: Orta dereceli mesleki eğitimi veren okullardır. 4 yıl sürerler ve bizdeki meslek liselerine benzerler. Teorik ve pratik dersler birarada verilir. Eğitimini başarıyla tamamlayan öğrenciler HAVO’nun son sınıfına yatay geçiş yapabilir ya da mesleki eğitim veren MBO’larda eğitimlerine devam edebilirler.

HAVO: Daha yüksek dereceli genel eğitim veren 5 yıllık liselerdir. Öğrencileri genellikle akademi ve yüksek okullara hazırlarlar. Meslek yüksek okuluna hazırlık lisesi şeklinde düşünülebilir.

VWO: Üniversiteye hazırlık eğitimi veren 6 yıllık liselerdir. Atheneum, gymnasium ve lyceum olarak üçe ayrılır. İlk iki okul türünde Latince ve Yunanca eğitimi verilirken Lyceum’da bu iki dil öğretilmemektedir.

Bu liselerden başarıyla mezun olan öğrenciler sınavsız bir şekilde üniversiteye geçiş yapabilirler.

Yükseköğrenimde ise HBO adı verilen yüksek okullar, üniversiteler ve açıköğrenim eğitimleri mevcuttur.

HBO: Mesleki eğitim veren 4 yıllık yüksek okullardır. HAVO ve VWO mezunları bu okullarda eğitim alabilirler. MBO eğitimini tamamlayanlar da aynı alanda HBO’larda meslek eğitimi alabilirler.

Ülkede toplamda 30 – 40 adet yüksekokul bulunmakta ve bunlar 7 farklı sektörde eğitim vermektedir.

  • Yüksek Ziraat Eğitimi
  • Yüksek Teknik Eğitimi
  • Yüksek Sağlık Eğitimi
  • Yüksek Pedagoji Eğitimi
  • Yüksek Ekonomi Eğitimi
  • Yüksek Sosyal Refah Eğitimi
  • Yüksek Sanat Eğitimi

HBO başvurular için HAVO veya MBO düzeyinde diploma ve yapılacak giriş sınavlarından başarılı sonuçlar elde edilmesi şartını koşmaktadır. Giriş şartları bölümlere göre değişkenlik göstermektedir.

Genellikle 3 yıllık eğitim verir ve bitirme sınavı sonucunda lisans (Bachelor) diploması verilir.

HBO öğrencileri bir yıllık eğitimin ardından başarıyla sınıflarını geçmeleri halinde üniversite eğitimine başvurabilirler. HBO diplomaları üniversiteler için geçerlidir ve yatay geçişler sorunsuzca gerçekleşmektedir.

YÖK HBO diplomalarına lisans düzeyinde denklik vermektedir.

Hollanda’da Eğitim Süresi

Hollanda’da üniversite eğitimini 6 yılda bitirme zorunluluğu bulunmaktadır. Diş hekimliği ve felsefe bölümleri 5 yıl; tıp, eczacılık ve veterinerlik bölümleri 6 yıldır. Eğer belirli bir branşta öğretmenlik yapmak isteniyorsa alınan eğitime 1 yıl eklenir.

Hollanda’da üniversiteler araştırma (research) ve uygulamalı bilimler (applied sciences) olarak ikiye ayrılır. Araştırma üniversitelerinde toplam 180 kredi için eğitim süresi 3 yıl, uygulamalı bilimlerde ise 240 kredi için 4 yıldır.

Bu iki eğitim kurumunun dışında ülkede yabancı öğrenciler için özel olarak oluşturulmuş daha küçük yükseköğrenim kurumları mevcuttur.  Bunlardan en önemlisi Üniversite Kolejleri (University Colleges)’dir. Bu kolejlerde temel amaç daha küçük ölçekte bir eğitim alanı yaratarak öğrencilerin daha çok kaynaşabileceği ortamlar oluşturmaktır. Farklı kültürel geçmişe sahip öğrencilerle birlikte yaşamanız ve eğitim almanız hedeflenir. Diğer yükseköğrenim kurumlarına göre sınıflar daha küçük ve etkileşime açıktır ve tüm dersler İngilizce’dir. Çoğu kolej konaklamanın da dahil olduğu bir kampüs imkanı ve ders dışı aktiviteler seçenekleri sunar.

Üniversite kolejleri kendi kabul koşullarını belirlemekte özgürdür. Standart belgelerin yanında GPA sonucu, motivasyon ve tavsiye mektubu talep edebilirler. Genel olarak kolejler bütüncül bir kabul sistemi benimserler; başvuru için notlarınız önemli olmakla beraber hobileriniz, motivasyon mektubunuz ve ders dışı aktiviteleriniz de oldukça önemlidir.

Araştırma ve uygulamalı bilimler üniversiteleri lisans ve yüksek lisans programları sunarken Institutes for International Education adı altındaki Üniversite Kolejleri yalnızca master programları sunmaktadır. Hollanda’da doktora yapmak isteyen öğrencilerinse araştırma üniversitelerini tercih etmeleri gerekmektedir.

Üniversitelerde Bologna sistemine göre eğitim verilmektedir ve 10’luk not sistemi uygulanmaktadır. 10 en yüksek, 6 en düşük geçme notu olarak kullanılmaktadır. Güz dönemi Eylül’de, bahar dönemi ise Şubat ayında başlamaktadır.

Hollanda Üniversiteleri

Kurum Adı Dünya Sıralaması
University of Amsterdam 59
Delft University of Technology 63
Wageningen University & Research 64
Leiden University 67
Utrecht University 68
Erasmus University Rotterdam 72
University Groningen 83
Maastricht University 103
Radboud University Nijmegen 122
Eindhoven University of Technology 141
Vrije Universiteit Amsterdam 165
University of Twente 179
Tilburg University 195

Times Higher Education 2018 World University Rankings Verilerine Göre

Giriş Koşulları

Okula ve bölüme göre değişmekle birlikte Hollanda üniversitelerinin öğrencilerden temel olarak bekledikleri koşullar aşağıdaki gibidir:

– Diploma

Türk eğitim sistemindeki diplomaların Hollanda diplomalarındaki karşılığı aşağıdaki gibidir:

  • Meslek Lisesi Diploması: MBO
  • Teknik Lise Diploması: HAVO
  • Lise Diploması: HAVO
  • Önlisans Diploması: 2 yıllık HBO
  • Lisans Diploması: HBO/WO
  • Yüksek Lisans Diploması: HBO/WO master diploması

Görüldüğü üzere lise diplomalarımız Hollanda tarafından üniversitelere kabul içinde yeterli görülmemektedir. Öğrencilerin Türkiye’de bir yıl  lisans eğitimi aldıktan sonra Hollanda’da bir eğitim kurumuna başvurmaları gerekmektedir.

Diploma denkliklerine rağmen kurum sizden farklı belgeler ve yetkinlikler bekleyebilir. Diplomanızın yetersiz gözüktüğü bazı durumlarda okul sizin yeterli olduğunuza karar verebilir, son karar yine okula aittir.

– Dil Yeterliliği: İngilizce bir lisans programına kabul edilebilmeniz için İngilizcenizin yeterli olduğunu kanıtlamanız gerekmektedir. Hollanda üniversiteleri genellikle TOEFL, IELTS ve Cambridge English sınavlarını kabul ederler. TOEFL iBT için minimum 213 almanız yeterliyken IELTS için minimum 6 almanız beklenmektedir.

Eğer Felemenkçe eğitim almak istiyorsanız okullarda 2. yabancı dil olarak Felemenkçe sunulmaktadır. Öğrencilerin Felemenkçe üniversite eğitimi alabilmeleri için bu konuda yeterliliklerini kanıtlayabilmeleri gerekmektedir. Dil eğitiminin sonunda NT2 sınavına girmeleri ve başarılı olmaları beklenmektedir. Eğer dil yeterlilik sonucunuz yoksa bazı üniversiteler kendi dil yeterlilik sınavlarını gerçekleştirmektedirler. Flemenkçe eğitim ücretleri €250 ile €2,500 arasında değişkenlik göstermektedir.

Başvuru Süreci

Başvurular online olarak gerçekleştirilmektedir ancak yine de öğrencilerin eğitim almak istedikleri okulun farklı bir prosedür izleyip izlemediklerini öğrenmek için okulun internet sitelerini takip etmeleri gerekmektedir.

Başvuru Tarihleri

Hollanda Üniversitelerinde 2 farklı son başvuru tarihi mevcuttur.

– Numerus fixus* bölümler için son başvuru tarihi: 15 Ocak

– Diğer tüm bölümler içim son başvuru tarihi: 1 Mayıs

Yine de okulların ve bölümlerin farklı düzenlemeler ve tarihler çerçevesinde hareket edebilecekleri unutulmamalıdır.

* Numarus fixus: Bazı bölümler her yıl sınırlı sayıda öğrenci için yer açarlar. Başvurmak istenen bölümün numerus fixus olup olmadığını öğrenmek için okul ile iletişime geçmeniz gerekmektedir. Öğrenciler için ayrılan kabul sayısından fazla başvuru olduğunda okullar bir seçim sürecine girerler. 15 Ocak – 15 Nisan arasında başvurular arasında değerlendirme yapılır ve öğrenciler 15 Nisan günü sıralama sonuçlarını alırlar. Sıralama sonuçlarına ve kontenjan sayısına göre öğrencilerin yerleşip yerleşmediği belli olur. Sonuçlarını alan ve kabul edildiğini öğrenen öğrencilerin 2 hafta içinde kendilerine sunulan yeri kabul etmeleri gerekir aksi halde yerlerine sıralamada yerleşememiş bir sonraki kişi atanır.

Eğer başvuru sayısı kontenjanı aşmaz ise böyle bir seçime gerek duyulmaz, başvuranların tümü bölüme yerleştirilir.

Bir eğitim yılı içinde en fazla 2 numeruz fixus bölüme başvuru yapabilisiniz. Tıp, diş hekimliği ve fizyoterapi bölümlerinin  bu konuda istisnai bir durumu nulunmaktadır. Bu bölümlerden birine bir öğrenim yılı içinde yalnızca bir kere başvuru yapabiliyorsunuz. Örneğin; bir yıl içerisinde farklı okulların diş hekimliğine başvurmanız yasak ancak farklı okullarda bir diş hekimliği ve bir tıp bölümüne başvurabilirsiniz

Başvuru İçin Gerekli Belgeler

– Kimlik ya da pasaport fotokopisi

– Pasaport fotoğrafı

– Personal Statement (İngilizce)

– Diploma (İngilizce)

– Transkript (İngilizce)

– Dil yeterlilik belgesi (minimum sonuçlar = TOEFL ibt: 123, IELTS:6)

– Başvuru ücretinin ödendiğine dair belge

Bazı okulla bunlara ek olarak CV, motivasyon mektubu vs. talep edebilmektedirler.

Eğitim Ücretleri

Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkelerden gelen öğrenciler için lisans ücretleri yıllık ortalama €6,000 ile €15,000 arasındadır.

Hollanda’da Yaşam Giderleri

Bir öğrencinin Hollanda’da aylık eğitim ve yaşam gideri ortalama €800 ile €1,100 arasındadır.

Ortalama bir restoranda akşam yemeği: €10

Kiralık bir odanın aylık bedeli: €300 – €600

1 litre süt: €0,95

Bir fincan kahve: €2

Peynirli sandviç: €3

Tek yön otobüs bileti: €2

Sinema bileti: €11,50

Hollanda’da Öğrenciyken Çalışma İzni

Hollanda’da eğitim alırken bir yandan da çalışmak istiyorsanız çalışma izni almanız gerekiyor ve bu izin sizin haftada en fazla 10 saat çalışmanıza izin veriyor. Yaz ayları olan Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında ise tam zamanlı olarak çalışabiliyorsunuz.

Çalışma izni için işvereninizin başvuruda bulunması gerekiyor. Bu işlemin sonuçlanması ortalama beş hafta sürüyor.

2017 Nisan ayından itibaren yürürlüğe giren yeni bir kural çerçevesinde yabancı öğrenciler eğitimlerinin ve yarım zamanlı işlerinin yanında girişimci olarak saat sınırı olmaksızın kendi işlerini yapabilirler ve bunun için ayrıca bir çalışma iznine ihtiyaç duymazlar.

Eğitim Sonrası Çalışma İzni

Eğer Hollanda’da en az 10 ay süren bir programla lisans diploması aldıysanız Hollanda’da 1 sene boyunca iş aramak için kalabilirsiniz. Mezuniyetten sonraki 3 yıl içerisinde bu izin için başvurabilirsiniz.

Öğrenci Vizesi İçin Gerekli Evraklar

  • Pasaport
  • Vize Başvuru Formu
  • Biyometrik Fotoğraf
  • Tam Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği
  • Kimlik Fotokopisi
  • Öğrenci belgesi (Eğer mezun olduysanız diplomanız)
  • Vize Talep Dilekçesi
  • Okul kabul belgeleri ve okul ücret ödemelerine dair belgeler
  • Ailenizin geçim kaynağına ilişkin belgeler
  • Seyahat ve konaklama detaylarınızın bulunduğu belgeler
  • Hollanda vize işlemlerinde bulunacak kişinin Hollanda’ da kalış süresini kapsayan, tüm Schengen ülkelerinde geçerli, en az 30.000 Euro teminata sahip orijinal seyahat sağlık sigortası